Thema mappen

Naast gemeentebrede acties, bijvoorbeeld voor bewustwording over de noodzaak van energie besparen, isoleren en aardgasvrij wonen, kan de gemeente ook per wijk een aanpak optuigen. Dit heeft een aantal voordelen; huizen binnen een wijk lijken soms, technisch gezien, op elkaar vanwege dezelfde bouwmethoden en -periode, waardoor er veelal eenzelfde soort isolatiepakket nodig is. Ook is er binnen een wijk meer sociale cohesie, en trekken buren elkaar (bewust of onbewust) mee in zichtbare maatregelen (zon-op-dak). En een wijk leent zich goed om in omvang voor te bereiden op aardgasvrij wonen.

Webinar Bewoners Utrechtse wijk kiezen voor MT warmtenet

De aanpak van Oog voor Warmte en de gemeente Utrecht om in de wijk Oog in Al samen met bewoners te kiezen voor een middentemperatuur warmtenet is interessant, want betreft gezamenlijke besluitvormingsproces dat werkt. En de oplossingskeuze is gebaseerd op wat bewoners belangrijk vinden. Zo blijkt ook dat bewoners niet alleen hun eigen portemonnee belangrijk vinden.

Veel gemeenten in Nederland schrijven het Warmteprogramma samen met een consultant waarin ze de beste warmteoplossing per buurt bedenken om vervolgens te proberen hoe ze met bewoners in gesprek kunnen komen. Dit kan weerstand oproepen bij bewoners, wat het besluitvormingsproces vaak stopt.

In dit webinar vertellen Mara Schaft (projectmanager gemeente Utrecht) en Dymph Hoffmans (bestuur Oog voor Warmte) een eerlijk verhaal over de hobbelige besluitvorming, waarbij het bewonersinitiatief tot het eindresultaat aan toe haar rol uitvoert.

 De eerste insteek voor de webinar is de kennis van wat wijkbewoners eigenlijk belangrijk vinden. Ja, de kosten spelen mee. Maar ook geluid, ruimtebeslag en gedoe in huis blijken zorgonderwerpen te zijn. Terwijl vaak in gemeentelijke besluitvorming de maatschappelijke en eindverbruikerskosten bepalend zijn.

De tweede insteek voor de webinar is het meebewegende en toch ook zorgvuldige besluitvormingsproces in de tijd. Zowel Oog voor Warmte als de gemeente heeft haar eigen rol in het proces kunnen vorm geven. Denk aan top-down versus bottom up, meerdere communicatie-kanalen, overwegingen van bewoners, buurt- en technische onderzoeken en inregelwerk binnen de gemeentelijke organisatie.

Hoe hebben Oog voor Warmte en gemeente Utrecht de warmteoplossing in een relatief korte tijd tot een besluit kunnen brengen?

Zoetermeer brengt lokale initiatieven in beweging

Begin 2023 opende gemeente Zoetermeer de subsidieregeling ‘Handen Ineen’. Bedoeld voor projecten die bijdragen aan de energietransitie en bewust laagdrempelig van opzet. Zo wil de gemeente de energietransitie van onderop stimuleren. We spraken Karin van Rooij en Martine van der Woude over hoe deze aanpak in de praktijk werkt.

>> Lees het artikel op HIER.nu

>> Subsidieregeling Handen inéén

Handreiking bewonersparticipatie Wijkaanpak TvW Leusden

In de gemeente Leusden is in zes buurten een bottom-up buurtaanpak richting aardgasvrij een groot succes. Om andere gemeenten en participatieprofessionals op weg te helpen, zijn de opgedane ervaringen en lessen samengevat in een handreiking. In dit artikel vind je de belangrijkste punten en kun je de handreiking downloaden.

De uitvoer van de buurtaanpak richting aardgasvrij is door de gemeente Leusden belegd bij duurzaamheidscentrum De Groene Belevenis, een zelfstandige lokale stichting. We spreken met Henriëtte Former. Ze is ruim vier jaar actief als coördinator en onafhankelijk buurtbegeleider. Ook schreef ze samen met de gemeente de handreiking.

>> Lees hier het artikel op HIER.nu

Stappenplan voor de wijkaanpak

Een wijk aardgasvrij maken, is een proces is van jaren. Daarin kunnen vier verschillende fases worden onderscheiden: de oriëntatiefase, de ontwikkelfase, de realisatiefase en de gebruiksfase. Dit stappenplan voor gemeenten laat zien welke activiteiten bij welke fase horen, en verwijst naar handige tools en achtergrondinformatie.

>> Ga hier naar het Stappenplan voor de Wijkaanpak

Wijkaanpak in de praktijk

Het beleid opstellen en plannen maken met de Transitievisie Warmte, dat lukt wel. Het probleem zit in de wijkaanpak. Het is nieuw voor een gemeente om de zorg te dragen voor een goed warmtealternatief voor haar bewoners. Gemeenten hebben hiervoor geen uitvoeringsorganisatie. En belangrijker nog is dat woningeigenaren de baas zijn in hun eigen woning. Voor hen is de noodzaak zich voor te bereiden op de afkoppeling van aardgas voor 2050 niet direct voelbaar. En zij zullen weerstand geven in het geval zij forse investering moeten doen.

In de 'Wijkaanpak in de praktijk' lees je over:

• het formele proces van de wijkaanpak
• De positie van woningeigenaren, bewoners en bewonersinitiatieven
• Hoe maak je de wijkaanpak aantrekkelijk voor bewoners

Financiering van de warmtetransitie in de wijk

Wat is er nodig voor woningeigenaren en lokale warmte-initiatieven om over te gaan naar collectieve duurzame warmte?

• Aanpak nodig voor haalbare businesscase
• Lokale warmte-initiatieven van bewoners onmisbaar bij aanleg warmtenetten
• Nieuw kabinet moet zorgen voor toegang tot financiering
• Borg de positie van bewoners in de besluitvorming

Participatieschema 1.0

Bewonersparticipatie bij de transitie naar aardgasvrije wijken is onmisbaar, met name tijdens de uitvoering. De gemeente heeft baat bij bewonersparticipatie. In het participatieschema vind je:

• Waar is participatie nuttig voor?
• de tredes van de participatieladder
• per fase van de warmtetransitie de mogelijke taken en inzet op participatie

Checklist gemeenteraad duurzaamheid in vaststellen

Als gemeenteraadslid krijg je te maken met een aantal belangrijke besluiten voor de energietransitie. Het is cruciaal dat die besluiten gedragen zijn door de inwoners waarop ze invloed hebben. We reiken daarom een aantal checks aan waarmee u kunt toetsen of bewoners voldoende betrokken worden bij plannen. Zo kunt u met een gerust hart besluiten nemen.